Cindy Looy
UC Berkeley
zaterdag 13 maart 2021 (14:45– 15:15) op de PaleoTime-NL Internationale Fossielenbeurs
Net als in de afgelopen paar miljoen jaar werd het klimaat op Aarde tijdens het Carboon gekenmerkt door een ijstijd met koude glacialen en minder koude interglacialen. Tijdens ieder van de vele glacialen werd Euramerica (het tropische deel van supercontinent Pangea) voor een groot deel bedekt door uitgestrekte moeraswouden. Deze lieten dikke veenpakketten achter die na verloop van tijd de steenkoollagen vormden die het Carboon zijn naam gaf. Anders dan in de meeste moderne moerassen, hadden de Carboon moerassen een ongewone verticale structuur. De wolfsklauwen torende uit boven de rest van vegetatie uit en, afhankelijk van het overstromingsregime, vormden reuzenpaardenstaarten, de aan coniferen verwante cordaiten, boomvarens en zaadvarens de tweede boomlaag. Kruidachtige wolfsklauwen, kleinere varens en paardenstaarten vormden de ondergroei.
In haar lezing op PaleoTime-NL 2021 zal Prof. Cindy Looy van UC Berkeley vertellen over een bijzonder project rond zogenaamde “coal balls”, kalksteenconcreties die in steenkoollagen worden aangetroffen, waarin de anatomie van de Carboonplanten op cellulair niveau bewaard is gebleven. Deze fossielen geven een ongekend gedetailleerd beeld van de geschiedenis van de uitgestrekte steenkoolmoerassen. Professor Tom Phillips (Universiteit van Illinois, Champaign-Urbana) wijdde zijn carrière aan de studie van steenkoolflora’s aan de hand van deze coal balls. Zijn onderzoeksgroep verzamelde er zo’n 50.000 coal balls en onderwierp bijna 1.000.000 cm2 van het coal ball-oppervlak aan microscopisch onderzoek. Ze registreerden voor iedere cm2 welke plantenweefsels, organen en soorten het betrof. Zijn tijd ver vooruit, werden Phillips’ waarnemingen in de jaren ’70 gedigitaliseerd op ponskaarten en opgeslagen op magnetische tape van een IBM-360-mainframecomputer. Deze dataset werd tot voor kort als verloren beschouwd, maar blijkt bewaard te zijn op papier en deels op 40 jaar oude, 1e generatie 8-inch floppydisks! Ondanks het computerpionieerswerk is heeft de gigantische Phillips Coal Ball dataset nooit als één geïntegreerde dataset bestaan, en is als zodanig nog nooit met de modernste statistische technieken ondervraagd. Met een groep collega’s zijn we thans bezig Phillips’ levenswerk te reconstrueren en te conserveren, en uiteindelijk zal alles voor iedereen vrijelijk digitaal toegankelijk worden gemaakt.
